Ana səhifə / Geologiya / Quyuların qazılması
Quyuların qazılması — yerin dərin qatlarına enərək yeraltı resursların (neft, təbii qaz, yeraltı su, filizlər və s.) çıxarılması və ya geoloji-mühəndislik tədqiqatları aparılması məqsədilə həyata keçirilən mühəndis prosesidir. Bu proses geologiya, geofizika, hidrologiya və mühəndislik elmlərinin sintezinə əsaslanır və dağ-mədən, enerji, su təsərrüfatı və inşaat kimi sahələrdə geniş tətbiq olunur. Quyuların qazılması müxtəlif üsullarla (döner qazma, zərbəli qazma, reaktiv qazma və s.) və müxtəlif məqsədlərlə həyata keçirilə bilər.
Neft və qaz sənayesində dərin quyuların qazılması karbohidrogen ehtiyatlarının çıxarılması üçün əsas mərhələdir və yüksək dəqiqlik, davamlılıq və təhlükəsizlik tələb edir. Hidrogeologiyada isə yeraltı su ehtiyatlarının kəşfiyyatı və istismarı üçün qazılan artezian quyuları əhəmiyyət daşıyır. Qazma işləri zamanı süxurların mexaniki və fiziki xassələri, geoloji şərait, təzyiq və temperatur kimi amillər nəzərə alınır və qazma məhlulları, borular, stabilizatorlar və digər texnoloji vasitələrdən istifadə olunur.
Quyuların qazılması həmçinin seysmik monitorinq, geotermal enerji çıxarılması və ətraf mühitin qiymətləndirilməsi kimi sahələrdə də istifadə olunur. Bu proses təkcə texniki deyil, həm də ekoloji baxımdan da nəzarətdə saxlanılmalıdır, çünki düzgün aparılmayan qazma işləri torpaq, su və hava çirklənməsinə, həmçinin geoloji risklərə səbəb ola bilər. Bu səbəbdən quyuların qazılması elmi əsaslarla və müasir texnologiyalarla icra olunmalı, təhlükəsizlik və dayanıqlılıq prinsiplərinə uyğun həyata keçirilməlidir.